Nguyên lý hiệu ứng Zeigarnik
Khởi nguồn từ nhà tâm lý học người Nga – Bluma Zeigarnik, về cốt lõi, Zeigarnik effect (hiệu ứng Zeigarnik) xoay quanh sự khó chịu do các nhiệm vụ chưa được giải quyết hơn là các việc đã hoàn thành. Khi một người bắt tay vào một hoạt động nhưng không hoàn thành được nó, tâm trí họ luôn có cảm giác căng thẳng kéo dài. Hai điều được coi là nguyên nhân:
– Bứt rứt còn sót lại trong trí nhớ.
– Thiếu sự thỏa mãn khi công việc còn dang dở.
Tuy nhiên, mặc dù hiệu ứng này đã được nghiên cứu và mô tả rộng rãi nhưng nó không phải là hiện tượng 100% vì nó không được lặp lại ở tất cả. Tuy nhiên, phần lớn mọi người trong cuộc sống hàng ngày rất có thể đã từng trải qua trải nghiệm này, và có thể cả bạn cũng vậy!
Ví dụ: Một người dùng mua hàng trực tuyến thêm vào giỏ hàng nhưng lại bỏ quên món đồ. Dù chưa hoàn thành giao dịch thanh toán nhưng các sản phẩm còn lại trong giỏ hàng vẫn được thông báo nhắc nhở và thường xuyên, gợi lên cảm giác chưa hoàn thành trong tâm trí người mua hàng. Trạng thái này khiến cho họ cần phải giải quyết triệt để, thông qua quay lại để hoàn tất việc mua hàng.
Cách để áp dụng hiệu ứng tâm lý Zeigarnik trong tiếp thị
Trong tiếp thị, việc hiểu và tận dụng hiệu ứng tâm lý Zeigarnik có thể mang lại giá trị vô cùng lớn. Bằng cách khai thác xu hướng tâm lý của khách hàng về việc cần hoàn thành các nhiệm vụ trên các trang web khác nhau, các nhà tiếp thị có thể tạo ra các chiến lược thu hút sự chú ý và ở lại trang của người tiêu dùng. Sau đây là 4 cách:
1. Ngắt quãng thông tin
Đối với những nhà tiếp thị, việc cung cấp một thông tin nào đó có tính đầy đủ, chi tiết nhất đến với khách hàng là việc nên làm. Nhưng đôi khi, tạo cảm giác còn thiếu về một số thông tin trong bài đăng lại là những “mồi nhử” buộc họ phải chủ động tìm hiểu thêm thông tin về thương hiệu.
Hãy thử cách gián đoạn thông tin một cách có chiến lược, khiến người tiêu dùng có những câu hỏi chưa được trả lời hoặc những câu chuyện chưa có hồi kết.
Chẳng hạn, bạn có thể viết một bài blog, quay một chủ đề video và phân chúng thành nhiều phần khác nhau. Mỗi phần sẽ liên quan đến một đề tài nhỏ và bạn có thể phát triển chúng sâu hơn trên website của mình. Khi đó, nếu khách hàng vô tình đọc được một bài viết bất kỳ, nhưng vẫn chưa đủ thông tin, họ buộc phải phải di chuyển để tìm kiếm thêm nội dung cần thiết, từ đó kéo dài sự gắn kết của họ với thương hiệu.
Ví dụ: Bạn có một bài blog chuyên mục Video marketing có chủ đề “Cách thực hiện video lời chứng thực” gồm 6 bước sau:
- Xác định đối tượng người quay
- Chuẩn bị câu hỏi phỏng vấn
- Lên kịch bản quay, lịch quay
- Tiến hành phỏng vấn lời chứng thực
- Chỉnh sửa video
- Đăng tải và chia sẻ video
Trong đó, từ bước 3 và 4, bạn đã có thể thai khác tâm lý Zeigarnik thông qua thêm các Anchor Text đi đến các chủ đề liên quan như là “Cách để xây dựng kịch bản video chứng thực” hoặc “Cách bố trí set quay cho video lời chứng thực”,… Từ đó, bạn khuyến khích người đọc truy cập và tìm hiểu sâu hơn.
2. Áp dụng mồi nhử Zeigarnik trong UX và Email
Việc kết hợp hiệu ứng Zeigarnik vào thu hút trải nghiệm người dùng (UX) hay chăm sóc qua Email cũng có thể mang lại kết quả đáng kể trong việc giúp gia tăng tương tác, kéo dài thời gian tiếp cận giữa thương hiệu và khách hàng, cụ thể:
– UX Design Website: Một trong những cách ứng dụng hiệu ứng Zeigarnik trên website đó là không bố trí toàn bộ thông tin quan trọng về thương hiệu trực tiếp lên trang bắt đầu. Thay vào đó hãy lần lượt dẫn dắt từng thông tin một để giúp user tự truy cập đến các Landing Page bằng những câu hỏi gây tò mò đối với những sản phẩm/dịch vụ mà họ quan tâm.
Landing page sách “Dám kể chuyện” dẫn dắt khách hàng bằng những câu hỏi tò mò để kích thích khách tìm hiểu trước khi mua hàng (Nguồn: HomeNext Academy)
– Email Marketing: Nhà tiếp thị có thể dùng lời kêu gọi hành động như:
+ “Chỉ cần một cú nhấp chuột nữa…”
+ “Xem thêm các dịch vụ…chi tiết hơn TẠI ĐÂY”
+ Email lời nhắc nhở về giỏ hàng bỏ quên…
Những mồi nhử này được sử dụng khá phổ biến trong Email, giúp các thương hiệu thu hút lượt click vào các nút CTA rất hiệu quả nhờ việc ứng dụng cảm giác chưa thỏa mãn với nội dung mà Email cung cấp. Từ đó, thúc đẩy họ click đến tìm hiểu những thắc mắc còn dang dở.
3. Tạo thanh tiến độ nhiệm vụ
Đây là một trong những cách mà nhiều website thiết kế để tạo thanh tiến trình đăng ký hồ sơ trên Web, các giai đoạn hoàn thành khóa học,… Những thanh cột mốc này cho khách hàng thấy được những công việc mà họ đã hoàn thành, những việc nào chưa, kích thích họ tiếp tục hành động để hoàn thành toàn bộ những nhiệm vụ đó.
Bằng cách tạo các thanh tiến trình này và nêu bật các nhiệm vụ còn lại, các nhà tiếp thị có thể tận dụng hiệu ứng Zeigarnik để thúc đẩy khách hàng tiếp tục cho đến khi kết thúc một thao tác nào đó trên trang thương hiệu. Hoạt động này rất có lợi cho việc tạo ra các chuyển đổi khách hàng mới.
4. Thiết kế một trải nghiệm có phần thưởng khi hoàn thành
Việc tạo ra những trải nghiệm mang lại phần thưởng hoặc động lực khi hoàn thành nhiệm vụ có thể làm tăng thêm sức hấp dẫn của việc còn đang dang dở.
Khi người dùng biết được rằng họ sẽ đổi lại được một điều gì đó có giá trị nếu họ hoàn thành một thao tác nào đó, họ sẽ có nhiều kỳ vọng và cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, bỏ mặc đi sự căng thẳng hay nhàm chán. Từ đó thúc đẩy sự tương tác với thương hiệu một cách tốt hơn.
Chương trình tích điểm ở những thương hiệu cà phê, trong đó có Starbucks đã áp dụng thành công phương pháp này. Đầu tiên, họ sẽ phát cho khách hàng những tấm phiếu tích điểm và đánh dấu lên thẻ sau khi khách mua một đồ uống ở quán. Khi tất cả các ô đã được lấp đầy, khách hàng sẽ được thưởng lại một đồ uống miễn phí. Những tấm thẻ này đã kích thích tâm lý Zeigarnik của người dùng, đặc biệt ở những giai đoạn gần đủ điều kiện để nhận thưởng, khiến họ có xu hướng mua và uống nhiều hơn để hoàn thành hết tấm thẻ.
Starbucks áp dụng phiếu tích điểm để khuyến khích người dùng hoàn thành hết ô trống để nhanh chóng nhận được phần thưởng (Nguồn: Sưu tầm)
Một số lưu ý khi áp dụng hiệu ứng Zeigarnik
Vừa rồi là 4 cách áp dụng hiệu ứng Zeigarnik trong tiếp thị. Tuy nhiên, để có thể áp dụng hiệu quả hiệu ứng này, thương hiệu sẽ cần trả lời được một số câu hỏi khi ở giai đoạn lên kế hoạch, bao gồm:
– Thời điểm áp dụng: Trong hành trình khách hàng, đâu là thời điểm mà bạn cần thu hút sự chú ý của họ? Và Zeigarnik có phù hợp tại thời điểm đó không?
– Mục tiêu áp dụng: Bạn sử dụng Zeigarnik vì mục tiêu gì? Tăng tương tác, tăng lượt Traffic hay giảm tỷ lệ thoát trang (Bounce Rate)?
– Các chiến lược hỗ trợ: Khi triển khai hiệu ứng này, thương hiệu có các chiến lược bổ sung gì để tăng hiệu quả tiếp cận? (Chẳng hạn như quảng cáo hiển thị sản phẩm, kết hợp các nút CTA,….)
– Cách thức khai thác hiệu ứng: Không phải lúc nào tạo cảm giác “không hoàn thành” cũng có thể thu hút khách hàng. Vì thế, bạn cần nghiên cứu kỹ yếu tố nào có thể kích thích tâm lý cho người dùng? ( Đó là hình ảnh chưa hoàn thiện, hay những câu chuyện dang dở,…)
Mặc dù việc tận dụng hiệu ứng Zeigarnik có thể mang lại lợi ích đáng kể, nhưng nếu không linh hoạt cũng như hiểu sai sở thích của người tiêu dùng, lạm dụng Zeigarnik có thể dẫn đến những hậu quả không lường trước được, có khả năng khiến khách hàng xa lánh thay vì thu hút họ.
Kết luận
Tóm lại, hiệu ứng Zeigarnik mang đến nhiều cơ hội để nắm bắt tâm lý và hiểu được hành vi con người, hỗ trợ tiếp thị để thu hút khách hàng hiệu quả. Thông qua cảm giác khó chịu với hoạt động chưa hoàn thành, nhà tiếp thị có thể tạo ra nhiều cách khác nhau nhằm thu hút và duy trì sự chú ý. HomeNext Academy hy vọng những chia sẻ từ bài viết sẽ hữu ích với bạn. Chúc các bạn áp dụng thành công.
Nguồn: MarketingAI
